wtorek, 19 stycznia 2016

Wydrążenie






 Wydrążenie
aka The Hollowing

Anglia, hrabstwo Herefordshire
Rok 1966


Alex Bradley, bystry 13-letni chłopiec uwielbiający czytać i sklejać modele samolotów wraca wieczorem samochodem z ojcem Richardem i matką Alice ze szkolnego przedstawienia do rodzinnego domu w Shadoxhurst. W pewnym momencie z lasu prosto na drogę wybiega mężczyzna ubrany jedynie w szlafrok, którego Richard cudem nie potrąca, po czym ponownie kryje się w leśnej gęstwinie. Jednak przez ten ułamek sekundy kiedy przednie światła samochodu oświetliły mężczyznę, Alex rozpoznał w nim Jamesa Keetona, ojca swojej przyjaciółki Tallis, która zniknęła bez śladu rok wcześniej, a krótko po jej zniknięciu Keeton wyszedł z domu w samym szlafroku i nie widziano go od tamtej pory. Dziwną rzeczą jest, że jest ubrany dokładnie w ten sam szlafrok w którym opuścił dom ponad rok temu. Rzeczą jeszcze dziwniejszą, że poza zabrudzeniami powstałymi od deszczu i błota, ubiór Keetona nie nosi oznak zużycia, przez co wydawałoby się, iż opuścił dom nie dalej jak kilka godzin temu.


Nocą Keeton przychodzi do domu Bradleyów, którzy zabierają go do szpitala. Jako, że już od nocnej wizyty James wytworzył jakąś więź z Alexem, chłopiec często go odwiedza i mimo, iż Keeton nie mówi i jest w stanie katatonii, Alex wydaje się jedyną nadzieją na powrót Jamesa do normalnego życia. W krótkich momentach wybudzenia z katatonii Keeton zaczyna mówić, lecz jego słowa brzmią jak gadanie szaleńca. Twierdzi, że patrząc przez maskę swojej córki – nazwaną Księżycowym Snem – którą kurczowo trzyma w ręce i nie daje sobie jej zabrać, jest w stanie zobaczyć, usłyszeć, a nawet poczuć Tallis, która niestety nie słyszy wołania swego ojca. Po niedługim czasie odwiedzania pana Keetona Alex wpada w podobny stan, przez co zostaje umieszczony w tym samym szpitalu. Jednak pewnej nocy opuszcza szpital, nikt nie wie jak ani kiedy, i znika bez śladu.


Rok później jeden z właścicieli ziemskich odkrywa w zaroślach gnijące zwłoki 13-letniego chłopca, z roztrzaskaną czaszką, utrudniającą zidentyfikowanie. Kiedy 6 lat później Richard Bradley pogodził się już ze śmiercią syna, odwiedza go osobliwa kobieta, która twierdzi, że Alex żyje, jednak jest uwięziony w sercu prastarej, nietkniętej ręką człowieka puszczy, lesie Ryhope.


Wydrążenie to kolejna wyśmienita powieść Holdstocka rozgrywająca się w Lesie Mythago. Pod względem chronologii akcja Wydrążenia rozgrywa się najpóźniej ze wszystkich części, jednak mimo tego, że niektóre tomy cyklu zawierały niewyjaśnione wątki i tajemnice, tutaj niestety nie doświadczymy ich rozwiązania. Ta książka skupia się przede wszystkim na „micie”, który obrósł wokół osoby George’a Huxley i Lasu Shadox, oraz na postaci Richarda Bradleya, który z pomocą nowych badaczy przemierza prastarą puszczę. Ponadto zostają bardziej wyjaśnione mechanizmy działające w lesie ożywionego mitu takie jak premitogeneza czy dębowy wir. Bohaterowie spotykają też dobrze nam znanych mitycznych bohaterów, t.j. Jason czy rycerz Gawen, jednak nie są tacy przyjaźni jak w historiach, które znamy.


środa, 30 grudnia 2015

Las Kości






Był przekonany, że tam jest. Urscumug. Ten prawie niewyobrażalny bohater pierwszych legend ustnych, trzymany w zbiorowej nieświadomości całej ludzkości i prawie na pewno tworzony w Puszczy Ryhope, gdzieś na polanach tego pierwotnego, dziewiczego skrawka lasu.

Las Kości

Anglia, hrabstwo Herefordshire
Rok 1935

Okres świąt Bożego Narodzenia – lub, jak kto woli, zimowego przesilenia czy Yule – od zawsze kojarzy się z prezentami, dawanymi i otrzymywanymi. Mimo, że dwoje chłopców otrzymało już prezenty od rodziców, to jeden z nich miał wkrótce otrzymać „prezent”, który wpłynie na przyszłe losy całej rodziny.
Stalowoszare, ciężkie chmury wisiały nisko na niebie, sypał lekki śnieżek. Był mróz. Młodszy z chłopców przebudził się przed świtem i opuścił komfortowe, ciepłe łóżko by wyjrzeć przez okno na zimowy, czarno-biały świat. Śnieg pokrywał wszystko jak okiem sięgnąć – ogród, kurnik, bramę i płot, oraz odległy las. Jednak w tej zimowej ciszy i bezruchu, nie licząc zimnego, zawodzącego wiatru, stała postać odziana w białe i szare futra. Spod kaptura wystawały rude loki. Starszy z chłopców obudził ojca, by ten również zobaczył tę, którą dzieci nazwały „Śnieżną Kobietą”.


Tajemniczy las mający swój początek niedaleko domu od zawsze fascynował starego wykładowcę psychologii. Kiedy kilka lat wcześniej, przypadkowo, zagłębiając się do owego miejsca odkrył, że istnieją w nim rzeczy, które dla zwykłego człowieka są poza granicami pojmowania, które są po prostu niemożliwe – istnieją w nim bowiem miejsca i postacie znane z mitów. Razem z przyjacielem – wykładowcą antropologii historycznej w Oxfordzie – po wielu badaniach doszli do wniosku, że są to tzw. mitotwory, czyli obrazy mitów powstające ze zbiorowej podświadomości ludzi będących blisko tego skrawka pierwotnego lasu. Wciąż jednak odkrywali zaledwie cząstkę całości, Ryhope posiada bowiem obronę przed intruzami próbującymi dostać się w głębsze partie lasu, skutecznie blokując dalszą wędrówkę i po wielu godzinach marszu wyprowadzając poszukiwaczy w miejscu, w którym wkroczyli do lasu. Teraz jednak, po wielu wypadach do lasu, George Huxley jest zdeterminowany znaleźć drogę prowadzącą głębiej, dlatego wyrusza z Edwardem Wynne-Jonesem na eksplorację tajemniczego miejsca i równie tajemniczych zjawisk w nim zachodzących. W Lesie Kości Huxley będzie musiał zmierzyć się z czymś dużo groźniejszym niż mitotwory – będzie musiał zmierzyć się z samym sobą.

Las Kości to zbiór ośmiu noweli, pozornie nie mających ze sobą nic wspólnego, jednak połączonych ze sobą nicią czasu i miejsca; zewem, który odbija się echem poprzez wieki. Tytułowa nowela Lasu Kości rozgrywa się 12 lat przed wydarzeniami opisanymi w Lesie Ożywionego Mitu, można więc założyć, że jest to pierwszy prequel cyklu (drugim jest Brama Kości, Brama Rogu). Głównym bohaterem jest George Huxley, przez co Holdstock rzuca trochę światła na dotychczas tajemniczą postać ojca Stevena i Christiana oraz na jego, równie tajemniczy, dziennik, którego fragmenty były znajdywane i przytaczane w innych częściach cyklu. W tej krótkiej, lecz trzymającej w napięciu noweli wychodzi na jaw, że stary Huxley nie był tak strasznym i okrutnym człowiekiem, jakim ludzie go zapamiętali. Oraz to, że posiadał nie jeden dziennik, ale dwa.

Cierń to opowieść rozgrywająca się w wiekach średnich, w XII lub XIII stuleciu. Na Tańczącym Wzgórzu w Anglii powstaje nowy kościół, a utalentowany – choć nienależący do cechu – kamieniarz Thomas pracuje tam w tajemnicy nad swoim największym dziełem – Zielonym Człowiekiem. Musi jednak skończyć przed ukończeniem prac nad rzeźbami dwunastu apostołów, żeby lokalne bóstwo natury, którego podobiznę tworzy Thomas, mogło przejąć kontrolę nad miejscem kultu.
Zmiennokształtny opowiada o losach szamana z VIII wieku, zwanego Wilkogłowym oraz jego ucznia-skryby, Twórcy Pisma. Po tym, jak młody skryba uciekł z klasztoru został przygarnięty przez starego szamana i razem podróżują po Anglii. Pewnego dnia docierają do Saskiej wioski położonej u podnóża Tańczącego Wzgórza, gdzie według mieszkańców w starej świątyni pojawił i osiedlił się demon.
Chłopiec, który przeskoczył bystrza opowiada historię Caylena, syna wodza wioski, który odtrącony zarówno przez ojca jak i rówieśników z powodu swojej odmienności, nawiązuje kontakt z przybyłym do wioski mężczyzną. Ów przybysz nosił hełm z rogami, zbroję, a ciało pokryte miał niebieskimi tatuażami, i choć nie znał języka, został pokojowo przyjęty w osadzie. Kiedy chłopiec zostaje oskarżony o czary i spółkowanie z demonami, zbliża się do przybysza, który, ścigany przez krainy, skrywa tajemnicę.
Czas Drzewa jest opowiadaniem napisanym z perspektywy… krainy, samej ziemi, która ma antropomorficzne właściwości. Pamięta czasy wiecznej zimy i odejścia lodu, pojawienia się pierwszych zwierząt, następnie różnorodnych lasów, aż w końcu ludzi. Najgorsze jest jednak pojawienie się miejskiej, współczesnej cywilizacji, którą po długim śnie odkrywa ziemia. Nie jest zadowolona z kierunku, w którym poszedł człowiek.
Magiczny Człowiek jest opowieścią o rdzennych mieszkańcach Ameryki Północnej na długo przed pojawieniem się Europejczyków. Głównym bohaterem jest Jednooki, szaman i twórca malunków. W zaciszu swej jaskini tworzy naścienne malowidła, które mają zapewnić jego plemieniu pomyślność w  łowach. Nie wie jednak, że jego młody uczeń, syn Niosącego Czerwoną Włócznię, sprowadzi na starego szamana katastrofę. Nie należy bowiem przeceniać mocy malunków, a chłopiec jest bardzo utalentowany.
Scarrowfell to typowy dreszczowiec, którego główną bohaterką jest Ginny, nastoletnia dziewczyna, która od jakiegoś czasu cierpi na powracające każdej nocy koszmary o ślepym mężczyźnie, który przyszedł ją zabrać. Uczucie niepokoju w dziewczynce rośnie nie tylko z powodu koszmarów, ale również przez doroczny festiwal tańca, zrzeszający tancerzy z całego regionu, mający swą kulminację w Scarrowfell lada dzień. Dziewczynka pamięta, że w ten specjalny dzień, kilka lat temu, bez wieści zniknęła jedna z jej koleżanek. Matka nie zwraca jednak uwagi na złe przeczucia dziewczynki, ale, podobnie jak reszta mieszkańców, przygotowuje się do festiwalu i do przyjęcia dawno niewidzianego gościa, bohatera osady, który w końcu zgodził się wrócić.
Czas Ponad Wiekiem to pierwsze i jedyne opowiadanie science-fiction w tym zbiorze noweli (i pierwsze tego typu opowiadanie Holdstocka, które czytałem). Akcja nie rozgrywa się jednak w przyszłości, lecz w teraźniejszości. Grupa naukowców stara się zbadać co dzieje się z człowiekiem po osiągnięciu przez niego 100 lat. Mają do tego celu dwójkę „wyhodowanych” ludzi, których trzymają w sztucznie wygenerowanym środowisku, wolnym od wszelkich chorób i monitorują ich, w nocy aplikując odpowiednie środki by przyspieszyć ich starzenie się. McCreedy, główny koordynator projektu, ma nadzieję znaleźć w dwóch obiektach badań odpowiedź na pytania, które od zawsze interesowały ludzkość.